Όλοι έχουμε στιγμές που μας λείπει η εμπιστοσύνη και δε νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας. Αλλά όταν η χαμηλή αυτοεκτίμηση γίνεται μακροχρόνιο πρόβλημα, μπορεί να έχει επιβλαβείς ή αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και στη ζωή μας.
Τι είναι αυτοεκτίμηση;
Η αυτοεκτίμηση είναι η γνώμη που έχει το άτομο για τον εαυτό του. Όταν κάποιος έχει υγιή αυτοεκτίμηση, τείνει να αισθάνεται θετικά για τον εαυτό του και για τη ζωή γενικότερα, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει καλύτερα τα σκαμπανεβάσματα της ζωής. Όταν ένα άτομο έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, τείνει να βλέπει τον εαυτό του και τη ζωή του υπό ένα αρνητικό πρίσμα και, επιπλέον, αισθάνεται λιγότερο ικανό να αναλάβει τις προκλήσεις που φέρνει η ζωή.
Τι προκαλεί χαμηλή αυτοεκτίμηση;
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση αρχίζει συχνά στην παιδική ηλικία. Οι δάσκαλοι, οι φίλοι, τα αδέλφια, οι γονείς, ακόμα και τα μέσα ενημέρωσης, μάς στέλνουν μηνύματα για τον εαυτό μας, τόσο θετικά όσο και αρνητικά. Για κάποιο λόγο, επικρατεί το μήνυμα ότι το άτομο δεν είναι αρκετά καλό με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των άλλων ανθρώπων ή στις δικές του. Το άγχος και τα δύσκολα συμβάντα της ζωής, όπως η σοβαρή ασθένεια ή το πένθος, μπορεί να έχουν αρνητική επίδραση στην αυτοεκτίμηση. Η προσωπικότητα μπορεί επίσης να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Κάποιοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς σε αρνητικές σκέψεις, ενώ άλλοι θέτουν απίστευτα υψηλά πρότυπα για τον εαυτό τους.
Πώς μας επηρεάζει η χαμηλή αυτοεκτίμηση;
Αν κάποιος έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση ή αυτοεκτίμηση, είναι δυνατό να αποκόπτει τον εαυτό του από το κοινωνικό σύνολο, να σταματά να δοκιμάζει νέα πράγματα και να αποφεύγει πράγματα που θεωρεί ως προκλήσεις. Σύμφωνα με τον Chris Williams, Καθηγητή Ψυχοκοινωνικής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης: «βραχυπρόθεσμα, η αποφυγή δύσκολων καταστάσεων κάνει το άτομο να αισθάνεται πολύ πιο ασφαλές» και συνεχίζει λέγοντας: «Μακροπρόθεσμα, αυτό μπορεί να αντιστραφεί γιατί ενισχύει τις υποκείμενες αμφιβολίες και τους φόβους του. Του διδάσκει τον άχρηστο κανόνα ότι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσει τις δύσκολες καταστάσεις είναι να τις αποφύγει».
Η διαβίωση με χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να βλάψει την ψυχική υγεία του ατόμου, οδηγώντας σε προβλήματα όπως η κατάθλιψη και το άγχος. Επίσης, είναι πιθανό το άτομο να υιοθετήσει βλαβερές συνήθειες, όπως, για παράδειγμα, το κάπνισμα και το αλκοόλ, ως τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων της καθημερινότητας.
Πού θα βρείτε βοήθεια για χαμηλή αυτοεκτίμηση
Υπάρχει μία σειρά από διαθέσιμες θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα που αισθάνονται πως χρειάζονται βοήθεια, ώστε να αναπτύξουν μία πιο θετική εικόνα για τον εαυτό τους και τη ζωή τους. Η συμβουλευτική ή γνωσιο-συμπεριφοριστική θεραπεία είναι δυνατό να βοηθήσει προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης της αυτοεκτίμησης του ατόμου και ο ειδικός ψυχολόγος μπορεί να υποδείξει την κατάλληλη ψυχοθεραπεία.